Co sprawia, że jedne związki są trwalsze od innych? Czy da się przewidzieć, kto zostanie ze sobą na całe życie, a kto się rozstanie, bo miłość wygaśnie? Statystycznie można wskazać, co najbardziej cementuje związki.
Tekst: Sylwia Skorstad
„Dlaczego oni w ogóle ze sobą są?” – zastanawiasz się patrząc na parę, która na pierwszy rzut oka wydaje się źle dobrana. On i ona albo często się kłócą, albo spędzają ze sobą niewiele czasu i należą do różnych światów. Bywa też, że znasz ludzi stworzonych dla siebie, którzy nagle ogłaszają rozstanie. Czemu w związkach układa się tak różnie i czy da się wskazać, co najlepiej je spaja? Odpowiedz może być prostsza niż myślisz, a znaleziono ją w badaniach naukowych.
Trzy filary trwałego związku
„Miłość to trójnożny stołek” – mówi na łamach „Gemini.no” profesor Leif Edward Ottesen Kennair z Wydziału Psychologii Uniwersytetu NTNU w Trondheim. „Opiera się na trzech filarach: namiętności, bliskości oraz wspólnych zobowiązaniach. Kiedy któraś z nóg zaczyna się chwiać, stołek może się przewrócić.”
Kennair wyjaśnia, że dobry związek potrzebuje wszystkich filarów w takim samym stopniu, lecz nie wszystkich tak samo na różnych etapach. Namiętność, czyli silne zaangażowanie emocjonalne, jest szczególnie potrzebna na początku. To ona sprawia, że chcemy dowiedzieć się wszystkiego na temat partnera, spędzać z nim jak najwięcej czasu i planować przyszłość. W tej fazie jesteśmy też najbardziej aktywni seksualnie oraz zauroczeni partnerem.
Są ludzie, którym podoba się wyłącznie ta faza związku i kończą relację, gdy ona mija. W długoterminowych relacjach pozostałe dwie filary miłości zaczynają odgrywać coraz większą rolę. Namiętność słabnie, a dominują zobowiązania i bliskość. Choć brzmi to mało romantycznie, to im więcej zobowiązań partnerzy mają razem (gospodarstwo domowe, kredyt, dzieci lub zwierzęta pod opieką, firmę, inwestycje) tym częściej pozostają razem. Niekoniecznie dlatego, że w takiej sytuacji czują, że muszą. Te rzeczy ich łączą, dają wspólną perspektywę i doświadczenia, tematy do rozmowy, radości i troski. Dbając o wspólne zobowiązania partnerzy trenują codziennie umiejętności współpracy, dialogu obdarzania drugiej strony zaufaniem. Zobowiązania wpływają na stopień zaangażowania w związek.
To wiąże się z trzecim filarem, czyli bliskością. Bez niej nie da się być długodystansowcem w miłości. Nie trzeba mieć razem firmy ani dziecka, wystarczy się lubić. Poczucie zrozumienia, posiadania partnera, który nas zna, ceni i wspiera, jest nie do zastąpienia. Te uczucia sprawiają, iż wybaczamy partnerowi jego niedociągnięcia – on akceptuje nas, a my jego. Nie trzeba być idealnym, można być zwyczajnym we dwójkę.
Miłość pod międzynarodową lupą
Skąd to wszystko wiemy? Tym razem nie od pacjentów gabinetów psychoterapeutycznych, a z szeroko zakrojonych, międzynarodowych badań. Udział w nich wzięli, oprócz badaczy z NTNU, polscy naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Badacze analizowali związki romantyczne w 45 różnych krajach, w sumie przepytując aż 9474 osób. Przyglądali się temu, co sprawia, że partnerzy pozostają razem i jakie czynniki spajające związek są podobne, a jakie różne w odmiennych kulturach. Okazało się, że choć kulturowo jesteśmy różni, to jednak kochamy podobnie i zostajemy ze sobą na dłużej z podobnych powodów. Ciekawostką jest fakt, iż im dany kraj ma wyższe wskaźniki modernizacji, tym częściej jego mieszkańcy raportują duże poczucie bliskości z partnerem.
Analizując wyniki tych badań i zastanawiając nad trwałością własnych uczuć, warto wziąć pod uwagę jeszcze jeden ważny czynnik – cechy osobowości. Wszyscy mieścimy się w jakiejś statystyce, ale to różnice indywidualne odgrywają największą rolę. Są pary, w których partnerzy pragną dużej niezależności i swobody, i właśnie to sprawdzi się w ich przypadku. Inne party lubią robić dużo rzeczy razem i praktykowanie tego zwyczaju będzie ich receptą na wspólne szczęście. O tym, jak być ze sobą długo i szczęśliwie, najlepiej jest podyskutować z osobą najbardziej zainteresowaną, czyli partnerem.
Źródła: Modernization, collectivism, and gender equality predict love experiences in 45 countries: https://www.nature.com/articles/s41598-022-26663-4
Affective Interpersonal Touch in Close Relationships: A Cross-Cultural Perspective: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0146167220988373