Po wielu latach John Irving powraca w powieści „Królowa Estera” do niezwykłego sierocińca, który opisał w „Regulaminie tłoczni win”. Rozpoczęta w tym miejscu historia o poszukiwaniu swojej tożsamości ma moc łagodności.

Tekst: Sylwia Skorstad

fot: Pexels

Dzieci pozostawiane po zmroku na werandzie sierocińca  St. Cloud’s w stanie Maine, szczególnie te małe, zwykle płakały. Czteroletnia Estera nie uroniła jednej łzy. Nie próbowała też biec za dwiema kobietami, które przyprowadziły ją pod drzwi. Zamiast tego trzęsła się ze złości i kopała w słupek poręczy od schodów. Pracownikom domu dziecka powiedziała, że nazywa się tak samo, jak biblijna królowa Estera.

Z czasem udało się ustalić, skąd dziecko pochodzi i jak znalazło się w sierocińcu. Mała urodziła się w 1905 roku w Wiedniu i wraz z rodzicami przypłynęła do Stanów Zjednoczonych statkiem. Amerykański sen nie spełnił się ani dla ojca, ani dla matki. Dziewczynki nikt nie chciał przyjąć ze względu na jej żydowskie pochodzenie i krnąbrny charakter. Pełniący funkcję dyrektora sierocińca doktor Larch od pierwszej rozmowy z małą wiedział, że jeśli kiedyś Estera trafi do rodziny adopcyjnej, będzie to rodzina niezwykła. Właściwi kandydaci zapukali do drzwi jego sierocińca dopiero po dziesięciu latach.

Zegar ci wszytko wybaczy

Szesnasta powieść Johna Irvinga ma to, co lubią jego czytelnicy – tragikomizm, charyzmatycznych i nietuzinkowych bohaterów, ironiczne poczucie humoru oraz niemal magiczną tolerancję dla ludzkich odmienności. Czytając jego książki czytelnik dowiaduje się, że na świecie dzieje się wiele strasznych rzeczy. I że z każdą można sobie jakoś poradzić. Nie ma nic tak strasznego, z czego potem nie dałoby się stroić żartów. Szczególnie w gronie rodziny i przyjaciół. Tam można naprawdę być sobą. Można na przykład podarować swojej siostrze dziecko albo zostać świadomym ojcem dziecka pary dwóch kobiet. Można błądzić, bardzo się mylić, nabić sobie guza, szukając po omacku własnej drogi, a i tak pewnego dnia będzie to wyłącznie powód do dobrego żartu.

Ta balansująca na granicy groteski nonszalancja wobec tragedii wynika nie z braku wrażliwości autora, a długiej perspektywy czasowej jego bohaterów. Historie Irvinga zwykle rozgrywają się na przestrzeni tak wielu lat, że nie ma sensu robić dramy z czyjejś orientacji, wyznania czy romansu.

Powieści tego autora dobrze się czyta również dlatego, że on niezmiennie zaskakuje. To autor, którego stylu sztuczna inteligencja szybko nie podrobi (miejmy nadzieję!). Kiedy na przykład chce powiedzieć czytelnikowi, że bohaterka jest nie tylko wysoka, ale i silna, to pisze: „Kucharz z sierocińca bardzo lubił wekować słoiki, więc kiedy nie mógł któregoś otworzyć, wołał Esterę.”

Królowa Estera - okładka

Powieść patchworkowa

„Królowa Estera” nie jest najbardziej udaną powieścią Irvinga. Wydaje się być posklejana z kawałków, z których jedne pisało mu się lepiej, a inne gorzej. Bywa, że na granicy różnych historii widać szwy.

Zdecydowanie najwięcej życia jest w rozdziałach opowiadających o przygodach Jimmy’ego w Wiedniu. Można zgadywać, że część przedstawionych tam zdarzeń autor oparł na własnych doświadczeniach z młodości. Zapaśnicy i fryzjerki dzielący ten sam boiler, samotny dzieciak mordujący żołnierzyki praską do czosnku, nauczycielka-agentka, międzynarodowi studenci i rosnąca na całej tej kupie ludzi wspaniała przyjaźń – to jest dopiero opowieść! Przy niej blednie historia rodziny Winslowów oraz sama Estera. Jimmy nieumyślnie usunął ją w cień, choć to ona miała królować. Jej opowieść jest ważna, szczególnie teraz, gdy oczy świata patrzą uważnie na Izrael, ale czy autorowi naprawdę udało się tchnąć w nią życie? Warto sprawdzić samemu.

„Królowa Estera” nie jest kontynuacją „Regulaminu tłoczni win”. Do sierocińca  St. Cloud’s zaglądamy tylko na kilkanaście stron. Czytelnik może pomachać do doktora Larcha, by potem na nowo go pożegnać. Wszystko u niego w porządku. U tych, którzy potrafią kochać i są przez kogoś kochani, ostatecznie wszystko zawsze będzie w porządku. Przynajmniej w jakimś sensie. Taki jest świat według Irvinga.

John Irving, „Królowa Estera”, Wydawnictwo Prószyński i S-ka

 

 

 

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.