Jak rozumieć współczesny patriotyzm? Dla 80% badanych pamięć o historii i troska o przyszłość Polski są równie ważnymi elementami patriotyzmu, a 66% chciałoby częściej widzieć polską flagę w przestrzeni publicznej, także poza świętami narodowymi i wydarzeniami sportowymi. Źródłem dumy są zarówno tradycje i historia, jak i współczesne osiągnięcia polskich naukowców, sportowców oraz rozwój kraju.
Powyższe dane pochodzą z raportu „Współczesny patriotyzm – rozumienie, codzienne praktyki i potencjał zmiany”, przygotowanego przez MAISON&PARTNERS z inicjatywy Fundacji Roberta Dobrzyckiego na podstawie badania przeprowadzonego w październiku 2026 r. Wyniki pokazują, że Polacy znajdują wiele wspólnych punktów w rozumieniu przywiązania do kraju. Trzy czwarte badanych (75%) zgadza się, że osoby o różnych przekonaniach politycznych mogą być w równym stopniu patriotami. Z kolei 80% uważa, że krytyczna ocena działań państwa nie wyklucza patriotyzmu. Dla takiego samego odsetka pamięć o historii i troska o przyszłość Polski są równie ważne.
„W tym badaniu widać, że Polacy znajdują wiele wspólnych punktów w rozumieniu patriotyzmu. Łączy ich przekonanie, że ważne są zarówno historia, jak i przyszłość kraju, a przywiązanie do Polski można wyrażać na co dzień” – mówi prof. Dominika Maison z Maison&Partners.
Duma z historii i współczesnych osiągnięć
Najczęściej wskazywane źródła narodowej dumy są związane z dziedzictwem. Badani wymieniają polskie tradycje i zwyczaje (45%), historię i odzyskanie niepodległości (40%) oraz zachowanie języka i kultury mimo trudnych doświadczeń historycznych (39%).
Powodów do dumy dostarcza również współczesna Polska. Respondenci wskazują krajobrazy i przyrodę (37%), osiągnięcia polskich naukowców i wynalazców (27%), sukcesy sportowców (25%) oraz rozwój gospodarki i infrastruktury (23%).
„Polska jest dziś silnym, nowoczesnym krajem. Mamy wiele powodów do dumy: rozwijającą się gospodarkę, firmy odnoszące międzynarodowe sukcesy oraz osiągnięcia naszych naukowców, twórców i sportowców. Zainicjowaliśmy to badanie, żeby sprawdzić, jak Polacy postrzegają dziś swój kraj, z czego są dumni i jak wyrażają przywiązanie do Polski” – mówi Malwina Pawłowska, dyrektor Fundacji Roberta Dobrzyckiego.
Polska flaga bliżej codzienności
Ważne miejsce w badaniu zajmuje stosunek do symboli narodowych. Dwie trzecie respondentów (66%) uważa, że polska flaga powinna być częściej obecna w przestrzeni publicznej, także poza świętami narodowymi i wydarzeniami sportowymi.
Badani podkreślają przy tym znaczenie osobistej decyzji o jej wywieszeniu. 84% uważa, że wywieszanie flagi przez osoby prywatne powinno wynikać z własnej chęci, a nie presji otoczenia. Wyniki wskazują na gotowość do częstszego eksponowania biało-czerwonej przy jednoczesnym poszanowaniu dobrowolności tego gestu.
Przywiązanie do Polski w codziennych działaniach
Patriotyzm znajduje wyraz także w codziennych wyborach i odpowiedzialności za otoczenie. 80% respondentów zgadza się, że można być patriotą, okazując więź z krajem przede wszystkim poprzez codzienne działania.
Wśród przejawów patriotyzmu dostrzeganych w Polsce badani wymieniają kupowanie produktów polskich firm i uczciwe płacenie podatków (po 35%), dbanie o wspólną przestrzeń i środowisko (34%), rzetelne wykonywanie pracy (26%) oraz pomaganie ludziom w najbliższym otoczeniu (24%). Tak rozumiane przywiązanie do kraju obejmuje zarówno wybory konsumenckie, jak i sposób, w jaki pracujemy oraz dbamy o ludzi i miejsca wokół nas.
Miejsce na wspólne świętowanie
Badanie pokazuje również potrzebę bardziej pozytywnego sposobu mówienia o Polsce. Ponad połowie respondentów brakuje w rozmowie o patriotyzmie dumy i radości ze współczesnych osiągnięć kraju. W części jakościowej uczestnicy zwracali uwagę na silne skojarzenia patriotyzmu z cierpieniem, poświęceniem i trudnymi wydarzeniami historycznymi. Chcieliby, aby obok pamięci o przeszłości znalazło się więcej miejsca na współczesne sukcesy, rozwój kraju i to, co Polakom udaje się wspólnie osiągać.
Takie podejście widać również w stosunku do flagi. 69% badanych zgadza się, że pasuje ona także do radosnych, codziennych sytuacji.
W przypadku obchodów świąt narodowych najczęściej wskazywaną zachętą do uczestnictwa jest przyjazna atmosfera, wolna od sporów politycznych (41%). Dla 32% badanych zachętą byłyby ogólnodostępne, bezpłatne wydarzenia blisko miejsca zamieszkania, a dla 29% – uroczyste upamiętnienie ważnych wydarzeń historycznych i bohaterów narodowych.
Uczestnicy badania jakościowego proponowali m.in. pikniki, koncerty, wspólne śpiewanie, gry miejskie i kino plenerowe. Zwracali uwagę, że możliwość wspólnego spędzania czasu i aktywnego udziału pomaga budować poczucie wspólnoty oraz przekazywać przywiązanie do kraju młodszym pokoleniom.
Pomysłodawcą i mecenasem badania jest Fundacja Roberta Dobrzyckiego, działająca w myśl idei „Believing in Poland”.